Standpunten VOS inzake Defensie en vervanging Belgische F-16

De standpunten van VOS rond defensie vertrekken vanuit een vredesbeleid.

De Vlaamse Vredesvereniging VOS ontstond na de gruwelervaring van de 1ste WO. Toen hebben we op eigen Vlaamse grond de eerste gasaanval ooit gehad. De ‘Nooit meer oorlog’-gedachte was en blijft onze drijfveer.
VOS ijvert voor zelfbeschikkingsrecht van gemeenschappen en volkeren ter ontplooiing van mensen en groepen om zo bij te dragen tot een vredevolle samenleving. Vredesopbouw op kleine en grote schaal is de belangrijkste preventie. Ook voor VOS is dit een prioritaire doelstelling.
Met voldoening stellen we vast dat de Vlaamse overheid haar buitenlandbeleid wil verrijken met een structurele vredesdimensie. Het Vlaams Vredesinstituut gaf zopas een blauwdruk uit voor de inzet van expertise in functie van vredesopbouw en conflictpreventie in het Vlaamse buitenlandbeleid. Een Vlaamse bijdrage, die hopelijk nationaal en internationaal inspireert!
Datzelfde Vlaams Vredesinstituut volgt in feiten en cijfers de wapenproductie en wapenhandel in Vlaanderen, met nadruk op het eindgebruik ervan. Precies die wapenhandel draagt enorm bij tot de ontaarding van conflicten. Wapenproductie en wapenhandel moeten strikt worden gereglementeerd en gecontroleerd.
Geweld organiseren als reactie op geweld is steeds contraproductief en veroorzaakt grotere aantallen slachtoffers, menselijk leed, materiële vernielingen en vluchtelingenstromen. Dat leren ons de geschiedenis en de recentste militaire ingrepen in Afghanistan, Libië, Irak en nu in Syrië. De nevenschade is steeds enorm. Daarom wapens neen, diplomatie ja! De optimalisering van geweldloze conflicthantering en conflictbeheersing moet steeds uitdrukkelijk voorrang krijgen op militaire tussenkomsten met wapengebruik.
Het bezit en gebruik van nucleaire wapens zijn totaal uit den boze, cf. Het Internationaal Gerechtshof, 8 juli 1996. VOS eist de volledige ontmanteling van alle kernwapens.
Op wereldvlak dient een internationale vredesmacht als partijen scheidende politiemacht op te treden. De permanente en acute dialoog organiseren en het optreden als scheidsrechter tussen strijdende partijen moeten gebeuren door een internationale gerechtelijke instantie.

  • Vredesopbouw op kleine en grote schaal is de belangrijkste preventie.
  • Wapens neen, diplomatie ja! Geweldloze conflicthantering en -beheersing moet steeds voorrang krijgen op militaire tussenkomsten met wapengebruik.
  • Wapenproductie en wapenhandel moeten strikt worden gereglementeerd en gecontroleerd.
  • Op wereldvlak dient een internationale vredesmacht onder VN-mandaat als partijen scheidende politiemacht op te treden.
  • De dialoog organiseren en het optreden als scheidsrechter tussen strijdende partijen moeten gebeuren door een internationale gerechtelijke instantie.
  • Het bezit en gebruik van nucleaire wapens zijn totaal uit den boze, cf. Het Internationaal Gerechtshof, 8 juli 1996. VOS eist de volledige ontmanteling van alle kernwapens.

Wat betekenen deze uitgangspunten voor een defensiebeleid?

Essentieel is dat het defensiebeleid ondergeschikt is aan vredesbeleid. Vredesbeleid dient de mensenrechten, die steeds en overal inspiratie- en richtinggevend zijn.
Vanuit het recht op (zelf)verdediging en weerbaarheid, blijft defensie nodig en nuttig. Nationale legers mogen in het buitenland alleen in internationale samenwerking en onder VN-mandaat ingezet worden.
Het defensiebudget moet in de juiste verhouding tot de andere overheidsopdrachten staan en onder democratische controle. Aanvullend op militaire zijn ook humanitaire opdrachten relevant, echter steeds in goede relatie met de civiele diensten en de NGO’s. Vanzelfsprekend dat alle betrokken ministeries in deze optimaal samenwerken.

  • Defensiebeleid is ondergeschikt aan vredesbeleid.
  • Vanuit het recht op (zelf)verdediging en weerbaarheid, blijft defensie nodig en nuttig.
  • Het defensiebudget moet in de juiste verhouding tot de andere overheidsopdrachten staan en onder democratische controle.
  • Nationale legers mogen in het buitenland alleen in internationale samenwerking en onder VN-mandaat ingezet worden.
  • Humanitaire opdrachten verlopen in goede relatie met de civiele diensten, de NGO’s en de betrokken ministeries.

Wat de vervanging van de F-16 betreft.

VOS heeft als vredesvereniging, naast vele andere, de petitie “Geen nieuwe gevechtsvliegtuigen” ondertekend en participeert in de initiatieven van het gelijknamige vredesplatform, maar maakt hierbij een aantal duidelijke kanttekeningen.
In onze helaas gewelddadige wereld kant VOS zich niet principieel tegen de modernisering van wapensystemen. Zijn gevechtsvliegtuigen in internationale opdrachten echter nog nodig, sinds de gesofisticeerde raketten en drones? Wat was het resultaat bij hun inzet? Lichtzinnig omspringen met gevechtsvliegtuigen is hoe dan ook waanzin.
Daarom onze randvoorwaarden. Elke aankoop van wapens, dus ook de vervanger van de F-16, kan slechts binnen het kader van een vredesbeleid. VOS beklemtoont dat een opvolger van de F-16 zeker niet kan en mag uitgerust worden met kernwapens. De keuze en aankoop vereisen transparantie in het aankoopdossier, een open democratisch debat en een geplafonneerd budget.
VOS roept de federale regering op in dit beslissingsmoment een inspirerende en toonaangevende grens te hanteren voor andere landen in Europa en de wereld.
De recente resoluties in het Vlaams én federale parlement in verband met kernwapens scheppen alvast moed in de opstap naar een kernwapenvrije wereld.

  • Elke aankoop van wapens, dus ook van een vervanger voor de F-16, kan slechts binnen het kader van een vredesbeleid.
  • VOS kant zich niet principieel tegen de modernisering van wapensystemen.
  • Lichtzinnig omspringen met gevechtsvliegtuigen is waanzin.
  • De keuze en aankoop van een opvolger van de F16 vereisen transparantie in het aankoopdossier, een open democratisch debat en een geplafonneerd budget.
  • Een opvolger van de F-16 kan en mag zeker niet uitgerust worden met kernwapens.