De kleinste kernmacht vrezen we het meest

Nu Noord-Korea beschikt over raketten waarmee het misschien zelfs een uithoek van de Verenigde Staten kan treffen, groeit de schrik voor deze jonge atoommacht. Het strategisch geduld dat de onmacht van de regering-Obama moest verdoezelen is vervangen door de even nutteloze dreigementen van de regering-Trump. Waarom hebben we zoveel meer schrik van een piepklein landje met hooguit enkele tientallen atoombommen dan van de grootmachten die er vele duizenden hebben klaarliggen? Een verhaal over hamburgers, export van standbeelden en een miljoenenstad die op nauwelijks 50 kilometer van Noord-Korea ligt.

Als u dit artikel nu leest vanuit uw luie zetel is dat allicht een teken dat het (nog) niet helemaal misgelopen is in Korea. Dat het verstand het (voorlopig) nog haalt op de emotie. Want één ding is zeker: een oorlog om Noord-Korea zou op korte tijd ontzettend veel slachtoffers maken, zelfs als er geen kernwapens worden ingezet. De BBC was zo vriendelijk om het voor ons uit te rekenen: de eerste 24 uur vallen er minstens 60.000 doden.

Noord-Korea doet al lang haar best om de negende kernmacht te worden, maar tot voor kort leek ‘de wereld’ zich daar niet zozeer zorgen om te maken, dan wel er zich bij neer te leggen. Het zou nog wel even duren, leek het. Nu het duidelijk is dat de dag niet meer veraf is dat Noord-Korea haar atoombommen in de Verenigde Staten van Amerika kan afleveren, zit de schrik er plots heel hard in. Al heeft dat evenveel te maken met het geheimzinnige regime zelf als met de wispelturige bewoner van het Witte Huis.

Strategisch geduld

Natuurlijk bezitten de Noord-Koreaanse leiders maar een habbekrats aan atoomwapens, toch als je het vergelijkt met de grote atoommachten. Rusland, de VS en China: ze bezitten samen minstens tienduizend nucleaire wapens, en ze hebben de raketten om ze heel gericht op de gewenste bestemming te doen vallen. Vergeleken met de 30 of zo die Noord-Korea bezit, lijkt dit laatste een lachertje.

Maar het is niet om te lachen. Want met 30 nucleaire bommen kan je vreselijke dingen aanrichten. De grote Amerikaanse steden liggen – voorlopig – nog buiten bereik van de Noord-Koreanen, maar Seoel is dat niet. De hoofdstad van Zuid-Korea ligt maar 50 kilometer van de gedemilitariseerde zone die Noord- en Zuid-Korea scheidt. In Seoel wonen zo’n 25 miljoen mensen – jawel, dat is vier keer de hele bevolking van Vlaanderen.

De Vos, september 2017, pp. 3-4 - illustratie 1Het geduld is op

President Barack Obama – niet anders dan zijn voorgangers overigens – maakte zich geregeld boos op Noord-Korea, en hij slaagde erin het nucleaire programma en de rakettesten regelmatig te laten veroordelen door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Het beleid van zijn opvolger Donald Trump lag tot voor kort in dezelfde lijn, maar dat lijkt te veranderen.

Tijdens zijn verkiezingscampagne gebruikte Trump forse taal tegenover Noord-Korea. Tegelijk liet hij weten dat zijn Noord-Koreaanse collega Kim Jong-un best een interessante kerel is – geheel in lijn met zijn bewondering voor sterke leiders – en dat hij er weleens een hamburger mee wilde gaan eten. Maar nu het duidelijk is dat de Noord-Koreaanse raketten over niet al te lange tijd de VS echt kunnen treffen, wordt Trumps taal terug harder.

De vraag is of dat verschil maakt. Het strategisch geduld is op, maar wat is het alternatief? Als eerste aanvallen om de Noord-Koreaanse nucleaire installaties te vernietigen? Nog meer sancties uitvaardigen tegen Noord-Korea? De druk op China blijven opvoeren? Een antirakettensysteem installeren in Zuid-Korea? Ervoor zorgen dat ook Zuid-Korea over atoomwapens beschikt?

De internationale gemeenschap trekt steevast de kaart van de sancties, die steeds steviger worden en de zegen krijgen van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Dus ook van Noord-Koreas grote buur China, dat duchtig handel blijft drijven overigens.

Dat wil niet zeggen dat de sancties het regime geen pijn doen, wel dat ze de Noord-Koreaanse leiders niet op de knieën krijgen en hen al zeker niet doen overwegen hun kernprogramma stop te zetten. De kans bestaat wel dat de sancties de Noord-Koreaanse wapenuitvoer naar bedenkelijke regimes – vooral in Afrika, met Soedan op kop, maar Noord-Korea levert ook wapens aan Egypte en chemische producten aan Syrië – zal bemoeilijken. Noord-Korea heeft overigens nog een ander exportproduct waar het erg goed in is, en waar nogal wat Afrikaanse leiders interesse in hebben: reuzegrote standbeelden maken van grote leiders.

Afbouw

Uiteindelijk blijft de VS – net als de andere kernmogendheden – met een dubbelzinnig verhaal zitten. Want waarom mogen zij wel kernwapens hebben? Waarom dulden ze wel dat Israël kernwapens maakte? En waarom doen ze zelf geen enkele inspanning om hun kernwapenarsenaal af te bouwen?

We zijn terecht bang voor de dag dat Noord-Korea zijn kernwapens zal kunnen inzetten. Maar waarom blijven we zo rustig bij de andere gevaren? In 1999 vochten de gezworen vijanden India en Pakistan een regelrechte oorlog uit – tot op vandaag de enige keer dat twee atoommachten in oorlog met elkaar waren. Echt druk hebben we ons daar nooit over gemaakt. Pakistan noemt haar bom overigens “de islamitische kernbom”, om te beklemtonen dat het over het ultieme islamitische wapen beschikt dat kan worden ingezet als de moslimwereld zich in haar bestaan bedreigd voelt.

Op dit ogenblik staan de legers van de kernmachten India en China – samen goed voor een derde van de wereldbevolking- oog in oog omwille van een kleine maar strategisch belangrijke hoogvlakte nabij Bhutan. Voorlopig blijft het bij stoere taal en bijna potsierlijk militair vertoon. Maar beide landen beschikken wel degelijk over kernwapens, die kunnen worden ingezet als het conflict uit de hand zou lopen.

Iedereen weet dat Israël, als het zich in haar bestaan bedreigd voelt, haar kernwapens zal inzetten om haar buren te vernietigen. We laten er onze slaap niet voor. De VS en de Sovjet-Unie kunnen elkaar, en ons, vele keren vernietigen, maar dat maakt ons vandaag minder ongerust dan het kleine arsenaal van Noord-Korea.

De Vos, september 2017, pp. 3-4 - illustratie 2Onderhandelen dan maar?

Noord-Korea zal nooit zijn kernwapens weggooien om het Westen of de andere kernmogendheden een plezier te doen. Kim Jung-un weet maar al te goed dat ze zijn enige middel zijn om een buitenlandse invasie tegen te houden. Alleen landen die niet over kernwapens beschikken, worden door de grote landen overvallen.

De enige kans op een oplossing bestaat erin de Noord-Koreanen ervan te overtuigen dat er niet aangestuurd wordt op een regimewissel. En dat de huidige kernmachten werk maken van een afbouw van hun arsenaal.

Zullen we zelf alvast beginnen en de kernwapens die in Vlaanderen liggen wegdoen? En zeker geen gevechtsvliegtuigen kopen die kernwapens kunnen meenemen?

Gilbert Hubert

De Vos, september 2017