Weinig historisch aan akkoord

Wroeten, sjacheren, afdreigen en flemen

De naam, zegt Guy Tegenbos in De Standaard, is mooi. Het akkoord niet. En hij heeft het hierbij  over het zogenaamde vlinderakkoord, een misbaksel dat Elio di Rupo Vlaanderen door de strot wil duwen. Echter niet getreurd. Misschien zal deze vlinder wat eitjes leggen, maar weinig nieuwe vlinders zullen er uit voortspruiten.

Overigens krijgen schoolmeesters in Vlaanderen voortaan een onmogelijke opdracht. Tot dusver hebben Vlamingen op school geleerd dat je om een meerderheid te verwerven bij een stemming je de helft van de stemmen moet hebben. Plus één. In het federale parlement, heeft meester Jan mijn kleindochter Iris op school verteld, zetelen er 88 Vlamingen. Als een regering er zeker van wil zijn dat haar beleid door een Vlaamse meerderheid gesteund wordt, dan zal zij er voor moeten zorgen dat tenminste 45 Vlaamse parlementariërs de regering steunen. En dat wordt dus in de toekomst anders. Vlaanderen heeft bij de verkiezingen van 13 juni 2010 inderdaad  88 mandatarissen naar Brussel gestuurd. Maar slechts 43 hiervan behoren tot de 3 zogenaamde traditionele partijen CD&V, SP-A en VLD die deel uitmaken van het kabinet Di Rupo. Dus zal meester Jan zijn kindertjes moeten leren dat 43 de meerderheid en 45 de minderheid is.

Belangrijk? Natuurlijk is dit belangrijk. In de – vermoedelijk snel verdwenen – Belgische grondwet is er om de haverklap sprake van bijzondere meerderheden, dubbele meerderheden, meerderheden in elke taalgroep en dies meer. De grondwet gaat er dus van uit, zonder dat dit uitdrukkelijk gezegd wordt, dat een federale regering over een meerderheid in Vlaanderen en Franstalig België moet beschikken. Anders is ze immers een onvolwaardige regering, die geen gebruik kan maken van de in de grondwet en bijzondere wetten voorziene vehikels.. Eens werd, herinnert Guy Tegenbos zich, de mogelijkheid dat een regering aan Vlaamse zijde niet over een meerderheid zou beschikken als hoogst explosief bestempeld. Inderdaad. Toen hij CD&V-voorzitter was omschreef Herman van Rompuy een dergelijke situatie als staatsgevaarlijk. En dat is het ook. Dit is een parlementaire democratie op zijn kop. Stel het u maar even voor: een regering die aan Vlaamse zijde op een forse meerderheid mag rekenen maar die aan francofone zijde alleen door de CdH en Ecolo gesteund zou worden. Dat zou de definitieve doodsteek zijn voor dierbaar België. Omgekeerd is er absoluut niets aan de hand. De CD&V weet eventjes niet wie die Van Rompuy eigenlijk is, en voor de VLD en de SP-A is het al lang goed als zij er bij mogen zijn.

Overigens zal meester Jan zijn kindertjes eveneens moeten leren dat dat van die Copernicaanse omwenteling zo niet bedoeld was. Toen hem gevraagd werd of de staatshervorming die Di Rupo ons wil opsolferen wel degelijk een Copernicaanse omwenteling was, bleek Wouter van Besien van de Groenen de onschuld in persoon. Hij wist niet, zei hij, wat er bedoeld werd met een Copernicaanse omwenteling. Nochtans hebben zowel de Vlaamse regering als het Vlaamse parlement na 13 juni 2010 dure eden gezworen dat de staatshervorming een heuse Copernicaanse omwenteling moest worden. Voor minder zouden zij het niet doen.

Niklas Koppernigk was een Poolse, etnisch Duitse kanunnik die in 1543 met zijn boek Over de omwentelingen der hemellichamen de wereld als het ware op zijn kop zette. Hij bewees mathematisch dat, wat tot dusver werd aangenomen, de zon niet rond de aarde draaide, maar omgekeerd de aarde rond de zon. En zo moest het ook geschieden met de ultieme staatshervorming, hield magister Kris Peeters ons na 13 juni 2010 voor. Tot dusver was België de kern van alle dingen waarrond  Vlaanderen, als een flinterdun waterzonnetje, wat loze kringetjes mocht draaien. Met de Copernicaanse omwenteling zou dat anders worden. Vlaanderen ging de zon worden waarrond een flauw en aards stukje België zou toeren. En dat, lieve kinderen, moet meester Jan voortaan vertellen, dat zal misschien voor morgen zijn. België blijft de zon en Vlaanderen is in het beste geval het eerste kwartier van de opkomende maand, gehuld in dichte nevelen.

Di Rupo heeft echt iedereen in Vlaanderen te grazen genomen met zijn historische staatshervorming. Eerst heeft hij de N-VA gedumpt, wat de moeilijkste operatie was. Pilatus Di Rupo wast bij dit stukje gore volksverlakkerij zijn handen in onschuld. Niet hij is schuldig, de N-VA is overboord gesprongen. Een leugen. Met de welwillende hulp van Laken is de N-VA zonder pardon in zee gekieperd. Zelfs het traditionele zeemansgraf was er te veel aan!  Inspiratie heeft Di Rupo hierbij gehaald bij Le Soir die in 2008 al schreef dat ze het hele N-VA-zootje op een boot moesten zetten en in zee dumpen. Een grap, aldus Le Soir, niet bepaald als moppenblaadje gekend, later. Nadien moesten Groen en Ecolo dit N-VA-lot delen. Der Mohr hat seine Schuldigkeit getan, der Mohr kann gehen, de Moor heeft zijn schuldigheid gedaan, de Moor kan gaan, voorspelde Friedrich Schiller al.

Niklas Peeters, de Vlaamse Koppernigk, spartelt intussen ook al in het water, en grijpt wanhopig naar de reddingsboei die Wouter Beke hem heeft toegeworpen. Deze staatshervorming, zo Beke, is weliswaar geen Copernicaanse staatshervorming, maar ze geeft ons wel de hefbomen daartoe. Overigens is het niet de schuld van Beke dat het maar zo-zo gelopen is met deze historische staatshervorming. Ik had gehoopt, bekent hij deemoedig in De Standaard van 15 oktober, dat het nooit zo had moeten lopen. Met de N-VA aan tafel had er misschien nog – let op het woordje nog – meer ingezeten. Allemaal de schuld dus van de N-VA als de buit niet is wat er van verwacht werd? Waarom heeft de CD&V dan niet belet dat de N-VA met de kop vooruit in zee gesmeten werd?

Ja, meester Jan zal zijn klasje ook moeten uitleggen dat er historische en historische momenten bestaan, en dat wat Di Rupo aanprijst eerder moet afgedaan worden als iemand blaasjes wijs maken. Bronnen zijn er in overvloed. Om de kerk in het midden te houden kan hij beginnen met de positieve stemmen. Dat is snel gebeurd. Voor Caroline Gennez doorstaat het vlinderakkoord de Octopustest met glans. En dan is er  de nieuwe en wellicht laatste  Belg uit Eupen, Karl-Heinz Lambertz. Die ziet de toekomst van het land met een zeker optimisme tegemoet. Dat zal wel! Voor de nog alsnog  Duitssprekende Walen zou het een bittere pil zijn als de club, waartoe ze nog niet zo lang behoren, werd opgedoekt.

En dan kan meester Jan met de maars komen. Te beginnen bij Beke die bekent dat Vlaanderen deze staatshervorming niet gratis gekregen heeft. Bijhorend plaatje overbodig. Hij kan verwijzen naar Guy Tegenbos die schrijft dat er geen lijn zit in deze staatshervorming, dat ze geen gemeenschappelijke visie heeft. Het historisch vergelijk van Di Rupo is ontstaan uit de botsing van 2 visies die op zowat elk punt tegengesteld waren. Met veel wroeten, trekken en sleuren, met sjacheren, afdreigen en flemen, is een stel onderdelen gevonden waarover de 2 blokken het toevallig eens zijn geworden. En dat is dan tot een lappendeken aaneengenaaid.

Geen revolutie, oordeelt Steven Samyn in De Morgen. Een gemiste kans voor Brussel  schrijft Het Belang van Limburg. In een peiling in De Tijd is 65% van de lezers tegen. Maar 12% van de lezers van Gazet van Antwerpen vindt dit een historisch akkoord.  De Standaard: er zijn redenen om eraan te twijfelen dat dit akkoord leidt tot een pacificatie in de Vlaamse rand rond Brussel. Nog van dat? De Vlaamse Socialistische Beweging wenst de nieuwe meerderheid proficiat met haar fantastisch werk. Voor iedereen is het nu duidelijk dat we staan voor een verdere aantasting van de Vlaamse territoriale ruimte. Een toegift. Volgens Karel van Eetvelt  van Unizo is de nota Di Rupo hypocriet.

En dan zijn er de ware kenners, de geleerde professoren en experts. Het consumptiefederalisme blijft, waarschuwt professor Theo Peeters, specialist publieke financiën. Professor Bart Maddens lacht de afspraken over Brussel weg als een lachwekkend straatvegersakkoord. Professor Carl Devos kijkt de Belgische kat een beetje uit de al even Belgische boom. Niet slecht, zegt hij, maar laten we ook niet overdrijven. Studenten in Gent weten uit ondervinding dat als Devos niet slecht zegt je misschien een 4 op 10 aan je examenbroek hebt. De consensusdemocratie zegeviert, aldus Devos, maar laat ook haar nadelen zien. Als Di Rupo een kwakkelregering blijkt, besluit Devos, en de kans daartoe is niet gering, dan zal het vlinderakkoord over enkele jaren niets goedmaken. Zowaar Dave Sinardet, de politoloog die de wereld ons benijdt, voelt zich op zijn Belgische ziel getrapt. Sinardet is de man die alle wetenschappelijke reserves laat varen als het er op aan komt samenvallende verkiezingen en unitaire partijen te promoten. Zelfs wat dat betreft heeft Di Rupo alleen maar troebele wijn geschonken. Het is een poging, foetert Sinardet om water en vuur te verzoenen die vooral mist spuit. En dan komt de genadestoot. Voor hem is dit een gedrochtig compromis. Dat is weliswaar geen loepzuiver Nederlands, maar dat is Sinardet voor een keer vergeven. Als nieuwe Belg kan je ook niet alles weten.

Voor Caroline Gennez is het Belgische broodje gebakken en zijn we 10, misschien wel 20 jaar verlost van het gedoe over de staatshervormingen. Dat betekent dus dat zij er vermoedelijk niet meer bij zal zijn als Koppernigk weer de ronde doet. Beke is wat dit betreft alvast voorzichtiger. We moeten, zegt hij, de volgende staatshervorming nu al rationeel voorbereiden. Wanner komt die? Vast staat nu al dat vrijwel alle waarnemers het akkoord van Di Rupo geen lang leven toedichten. Als ultieme uitsmijter nog eens Guy Tegenbos. Di Rupo, oordeelt hij, stapelt een aantal Vlaamse handicaps op met dit akkoord. Vooral omdat hij wel zijn best doet, maar nog altijd minder goed Nederlands spreekt dan het gemiddelde lid van de Koninklijke familie. En dat, maar dat zijn niet de woorden van Tegenbos, is ook maar zus en zo…

Jan Veestraeten