Themaweek Gebroeders Van Raemdonck

Naar aanleiding van ons project Bloemen voor Helden en in aanloop naar de vele herdenkingsactiviteiten van de gebroeders Van Raemdonck hielden VOS en Bloemen voor Helden in de eerste week van maart een themaweek over hen.

Op de Facebookpagina’s van Vlaamse Vredesvereniging VOS en Bloemen voor Helden verscheen er elke dag weer wat nieuws over de broers. De berichten werden hieronder voor u verzameld.

Niets meer missen? Vind onze pagina leuk en volg ons om als eerste op de hoogte te zijn.

banner bloemen voor helden GVR_web

Vrijdag 3 maart    “Te saam vereend” Frans en Edward Van Raemdonck + 26 maart 1917.

Frans en Edward van Raemdonck worden geboren in Temse als zonen van een tabaksfabrikant en brouwer. De tabak van “Den Americaan” werd een begrip in de streek en het huis van de familie stond altijd open voor Vlaamsgezinde gesprekken, belangstelling voor literatuur en een goede pint onder begeleiding van de piano.B2

B1

Beide broers engageerden zich in het lokale verenigingsleven; in voetbalclub “Temsica” en de studentenkring “Temse Voorwaarts”. Edward, brouwerszoon, stond met zijn beide voeten op de grond. Frans toonde zich reeds snel een dichter die zich liet inspireren door die majestueuze ader van het Waasland en Vlaanderen:

B3
SCHELDE 1914

Nu spoeden er wolken
door ’t zwangere ruim
lijk zwepende golven
bespat met schuim. 

Ze botsen van smart op
elkander in twee
en deelen hun wee aan
den Scheldestroom meê.

De winden huilen
door ’t klagend riet
maar voelen de smart van
de Schelde niet.
 

De Schelde, de schoone
de vrije vloed,
die vrij, door een land van
verknechting moet. 

De wilgen zingen
hun somberheid.
De popels schreien
En huilen van spijt. 

De baren hijgen
al kreunend voort
en spatten hun wee
op den dijkenboord. 

De Schelde voert ze
door Vlaanderen mee,
naar den schuimenden schoot
van de zingende zee. 

En ginds aan de zee
daar melden ze wis
hoe droef-onuitstaanbaar
’t in Vlaanderen is. 

Zaterdag 4 maart “Te saam vereend” Frans en Edward Van Raemdonck + 26 maart 1917.

Bij het uitbreken van de oorlog melden Frans en Edward zich als vrijwilliger. De mobilisatie van augustus 1914 verloopt echter zeer chaotisch; de Temsenaars hebben zelfs de mogelijkheid om een dag ‘in compagnie’ te ontsnappen uit de kazerne van Sint-Niklaas om hun thuisdorp te bezoeken (Foto 1: Edward tweede van links, Frans vijfde van links). Hun ‘expeditie’ wordt in de kazerne niet opgemerkt.
B2-1

B2-2

Aan het front wordt het echter menens; de eerste confrontatie met de Duitsers in april 1915 te Steenstraete laat op de jongens een onuitwisbare indruk na. Frans raakt later gewond in de voorposten bij Diksmuide. In het ziekenhuis te Rennes wist zijn nieuwe vriend Maurice Xhronet een portret te maken van de jonge dichter, die met zijn poëzie de dood voor ogen heeft:

B2-3

LIED VAN DE DOOD

Der zullen geen klokken luiden
hun droevig doden-lied,
als ik zal vallen, dorstig
in ’t bloedig IJzergebied… 

Mij zal geen wagen voeren
noch volgen een zwarte stoet
van bleke mannen, gelijk men
bij kristene mensen doet… 

Der zullen geen vrienden komen,
en op mijn graf, noch kruis
noch kronen noch bloemen strooien ;
‘k zal sterven zo ver van huis… 

Zondag 5 maart

Brief en “lichtdruk”van een tekening van de gebroeders Van Raemdonck, ons bezorgd door Tony Verwulgen, gekregen van zijn moeder en gemaakt door de broer van de overgrootvader langs moederszijde. Van harte bedankt om dit met ons te delen! Wij delen het graag met jullie allen:

brief 1 brief 2

Maandag 6 maart “Te saam vereend” Frans en Edward Van Raemdonck + 26 maart 1917.

B3-1 B3-2

B3-3Na een scheiding van zes maanden zien de Edward en Frans elkaar weer in de Duquesnekazerne te Dieppe; het is een vreugdevol weerzien en de broers beloven elkaar nooit meer in de steek te laten.

Ondanks enkele verloven te Engeland borrelt het ongenoegen omwille van de Vlaams-onvriendelijke legertop en regering in ballingschap te Le Havre.

Frans eindigt zijn ‘testament’ met de woorden die tot vandaag blijven galmen: ‘En als ik val, dan éérst voor Vlaanderen’.

B3-4

Ook in zijn poëzie klinkt het bijtende ongenoegen van de Vlaamse frontsoldaat door:

Havre, Havre, kent ge geen zonde?…
Denk er, denk er driemaal aan…
Z’heeft een ongeneesbre wonde
in ons nijpend hart geslaan…

Havre, weet het : na dit vechten
komt een nieuwe, grootre strijd,
voor ons kinderen, voor ons ‘Rechten’.
Havre, Havre, wees bereid. 


Dan is ’t onze beurt van spreken
na ons langgerekt geduld.
Dan is ’t onze beurt van wreken,
Havre, Havre, ’t is uw schuld! 

Dinsdag 7 maart 

TE SAAM VEREEND
IN VREUGD EN NOOD,
ALS D’EENE STERFT,
DE ANDERE DOOD. 

Frans en Edward Van Raemdonck + 26 maart 1917.

B4-1 De 6e compagnie kreeg het beval om op 26 maart, drie uur in de ochtend, een raid uit te voeren op het Stampkot, de Duitse eerste linie over de IJzervaart. Na een hartstochtelijke omhelzing en de belofte elkaar niet achter te laten, trekken de broers mee op. Gewapend met dolken, revolvers en granaten wordt de linie overvallen; schoten, hakken, doden en enkele gevangenen. De compagnie trekt in alle haast terug.

B4-2

Edward hoort terug in de eigen linie dat broer Frans nog niet terug is gekomen. Hij negeert het bevel ter plaatse blijven en trekt het niemandsland in op zoek naar zijn broer. Die is achtergebleven toen hij een gewonde, korporaal Fiévez met zich mee sleurde naar de eigen linies. De broers worden enkel
e weken later door verkenners gevonden, in elkaars armen.

De ontdekking van de broers bracht veel beroering teweeg in de Vlaamse gelederen; Edward en Frans zullen tot vandaag bekendstaan als symbolen van broederliefde in een wereld van oorlog en Europese broederhaat. Wij zullen hen nooit vergeten!

Woensdag 8 maart

Herinnert u zich nog de tekening van Firmin Deprez, waarmee Nick Peeters, student geschiedenis ons afgelopen zomer bedankte voor de interessante anekdoten die hij over deze IJzerheld heeft mogen lezen? Wel, ook van de gebroeders Van Raemdonck heeft hij een tekening klaar.

tek1 tek2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Donderdag 9 maart  Broederliefde overwint de haat. Frans en Edward Van Raemdonck + 26 maart 1917.

Twee nachten na de ontdekking van de lichamen van de broeders wordt een poging ondernomen de lijken te bergen om ze achter de linies te kunnen begraven. De militaire overheid weigert echter op het laatste nippertje, en de broers worden, samen met korporaal Fievéz, ter plaatse begraven in een ondiepe bomtrechter. Het Franse offensief te Merkem van 1917 woedt over de graven en de lichamen worden, net zoals bij zovele soldaten, onherkenbaar verminkt.

B51
In augustus 1932 worden de resten van de broeders, samen met de stoffelijke overschotten van zeven andere IJzerhelden, naar de crypte van de IJzertoren gebracht. Op 19 augustus wordt het monument van de Gebroeders Van Raemdonck te Steenstraete ingewijd. Op de resten van de Stampkotbunker, symbool van de haat, wordt een ode aan de broederliefde onthuld.

B52
De dag erna, op de 14e IJzerbedevaart, wordt het beeld van de gebroeders, van de hand van Karel Aubroeck uit Temse, ingehuldigd. Als bij wonderlijk toeval verstrengelen de banieren zich in een broederlijke omhelzing wanneer het beeld het licht ziet.

B54Ook na het opblazen van de eerste IJzertoren blijft het beeld van de broers intact. Broederliefde overwint altijd de broederhaat. Wij zullen Frans en Edward blijven herdenken.B53

Digitale actie – Bloemen voor Helden – GEBROEDERS VAN RAEMDONCK

Per nieuwe VIND-IK-LEUK tussen donderdag 2 maart en vrijdag 10 maart op onze FACEBOOKPAGINA VOS Vlaamse Vredesvereniging legt VOS een margriet, de Vlaamse tegenhanger van de Britse klaproos op het graf van de 100 jaar eerder gesneuvelde Fronters Frans en Edward Van Raemdonck en Amé Fiévez.

U kunt deze actie steunen door onze pagina’s leuk te vinden en ons bericht te delen met uw kennissenkring. 25 maart kunt u desgewenst zelf uw bloem komen neerleggen. Ontvangst om 10u. in de IJzertoren.

digitale actie

 

Geef een reactie