Lesfiche voor leerkrachten in het kader van het Renaat De Rudderjaar 

Hugo Schaeck van de Heemkring Nevele en een van de actieve personen rond de herdenkingen van Renaat De Rudder heeft een les op fiche gezet voor leerlingen van 6° leerjaar over RDR. Leerkrachten, tast toe!

 

renaat_derudder

Renaat de Rudder (RDR) werd op 11-12-1897 geboren in Oostakker in de Meulestraat, die nu de Ledergemstraat is. (huis is verdwenen). Zijn vader was eerst voerman, later hovenier ; hij veranderde veel van post , het gezin verhuisde dan telkens mee.

in 1899 : naar het kasteel Heirnis in St-Amandsberg

in 1905 naar het Goed Ten Hulle (“De Bos”) te Wippelgem-Evergem

in 1909 naar kasteel van de familie de Kerchove te Landegem. ze woonden daar in het hoveniershuis in de Muurstraat . In 1935 werd dat dan de RDR-straat.

in 1912 begon RDR humaniorastudies aan het college van Eeklo ; was er intern .Hij wou priester worden. Op de meeste  humaniorascholen mocht er uitsluitend Frans gesproken en geschreven worden. RDR was -daardoor- al Vlaamsgezind ; hij was zo bvb lid van de Vlaamse Studentenbeweging.Maar hij was nog steeds gematigd ; hij was ook pro-Belgie.

WO I brak uit op 4-8-1914 , en RDR werd oorlogsvrijwilliger. Samen met 4 Landegemse vrienden , vertrokken ze te voet naar het front. In Frankrijk werden ze opgeleid tot soldaat . Hij maakte daar kennis met het ruwe soldatenleven,en met de eentalige Franse opleiding door de Belgische officieren, die bijna allemaal slechts Frans spraken en verstonden.  Na 4 maand opleiding kwamen ze eindelijk terug op Belgisch grondgebied ; ze werden ingezet in Nieuwpoort.

Ondertussen was de IJzer de scheiding van het Belgisch en het Duits leger geworden; een linie van 30 km lang, en soms zeer breed ; tot 20 km . Belgische soldaten hadden de IJzervlakte laten onder water gezet , en er was daar nu een stellingenoorlog .De soldaten verschanstten zich in loopgraven ,  van waaruit ze elkaar beschoten. Ze verdedigden zich nog met “vaderlanderkes” en prikkeldraad. Het leven daar was een hel ; er was geen beschutting . Het was te koud of te warm, de kleren boden geen bescherming tegen de regen. Er waren  veel ratten,luizen en ander ongedierte.Ook te weinig en slecht eten. De gewone soldaten werden gepest door hun oversten . Ze werden dikwijls onverantwoord in de aanval geworpen ; er waren veel slachtoffers.

RDR schrijft zeer veel brieven ; aan zijn ouders ; in het begin komen die nog toe in Landegem, via Nederland . Toen de Duitsers ook de grens met Nederland beter afsloten, kwamen die niet meer aan, en ook niet omgekeerd. De Duitsers hadden immers vanaf maart 1915 een elektrische afsluiting geplaatst .

Zonder info over zijn familie werd het leven van de soldaten nog lastiger . En ook omgekeerd !

RDR blijft echter brieven sturen naar Belgie, in de hoop dat die toch aankomen. Ook naar medesoldaten ,gevluchte Belgen ea stuurt hij veel brieven.

In het begin van zijn soldatenleven schrijft RDR : ” ’t Is voor ons Vaderland,voor Belgie,voor Landegem”. Maar gaandeweg verandert zijn vaderlandsliefde ! De pesterijen van de uitsluitend Franstalige officieren, de minachting van hen voor de gewone Vlaamse soldaten, maken dat hij nog meer Vlaamsgezind wordt. De Vlaamse intellectuelen en studenten ontmoetten elkaar en stichtten Vlaamse kernen . In januari 1916 schrijft hij voor het eerst “AVV-VVK ” boven aan brief ; Vlaanderen én Kristus zijn zijn 2 idealen . In de zomer van 1916  sticht RDR zo bvb een Vlaamse kern ; de ” IJzerkerels “. Hij schreef brieven, artikels en voerde talloze gesprekken met gelijkgezinden en met de andere soldaten. Hij schreef ook artikels voor de frontkranten.

Maar niet enkel de Vlaamse kwestie beroerde RDR ; hij werd ook getroffen door het moreel verval van de soldaten ; Velen lieten zich gaan werden onverschillig . Hun leven was toch niets meer waard … ze dronken veel, verzorgden zich niet meer , tijdens hun verlof bezochten ze de meisjes van plezier… RDR reageerde daar zeer scherp op ; ze moesten de vrouwen meer respecteren !

Hij spoorde de soldaten aan om zich op te werken , boeken te lezen, aan andere , meer geleerde soldaten te vragen om hen les te geven !

Een bijnaam voor RDR werd zo “de heilige van de compagnie”.

Een andere bijnaam was “de dappere ” : steeds als er vrijwilligers gevraagd werden , gaf RDR zich op ; in zoverre dat andere soldaten niet wilden optrekken, als RDR niet meeging !

De militaire overheid reageerde zeer streng ; RDR werd meerdere malen opgesloten omwille van zijn artikels, tijdschriften die bij hem gevonden werden .

Een grote groep soldaten betoogde dan bij zijn gevangenis : bij zijn vrijlating werd hij in triomf naar zijn compagnie begeleid.

Vanaf dan werden al zijn geschriften zeer streng gecontroleerd ; de censuur schrapte veel van zijn artikels.

Op 17 december 1917 werd RDR met anderen op verkenning gestuurd. Een andere Belgische post werd daarvan niet op de hoogte gebracht, en RDR werd door een Belgische kogel neergeschoten ; iets later overleed hij …

De verslagenheid bij zijn strijdmakkers was zeer groot ! Zijn commandant : “mijn dapperste soldaat is gesneuveld”.

Na de oorlog werd RDR meermaals gehuldigd ; 2 IJzerbedevaarten werden uitsluitend aan hem gewijd ! In 1931 waren 200.000 mensen aanwezig .

Dan werd zijn standbeeld onthuld op de IJzertoren – die werd in 1946 gedynamiteerd ; de Vlaamse beweging had deels gecollaboreerd met de Nazis- , nu bevindt dat standbeeld zich in de Paxpoort ; ook bij de IJzertoren. In 1932 werden zijn stoffelijke resten daar ook begraven.

In 7 gemeenten werden straten naar RDR genoemd ;

  • 1)Edegem : Renaat de Rudderlaan
  • 2)Kortrijk  ; renaat de rudderlaan
  • 3)Evergem  RDR straat (daar gewoond 1905-1909)
  • 4)Landegem RDRstraat; vanaf 8-8-1935 (gewoond van november 1909 tot okt 1914)
  • 5)Rumbeke RDR straat
  • 6)Diksmuide RDRstraat (daar begraven vanaf 1932 )
  • 7)Oostakker RDRstraat  (daar geboren : 11-12-1897 )

Er werden herdenkingsstenen geplaatst ; in Landegem ,  Wippelgem (Evergem) en aan de IJzertoren in Diksmuide.

Hugo Schaeck

 

Geef een reactie